Grabowscy h. Oksza i h. Topór

z Grabówki, w powiecie sieradzkim. Pisali się z Konopnicy, skąd wyszli, a właściwym ich herbem jest Oksza, który jednakże już za czasów Niesieckiego mięszali z Toporem i dotąd niektóre gałęzie tego domu stale Toporu używają.

Elżbieta z Grabówki, żona Mikołaja Hanczel z Mokrska, zrzeka sie 1508 r. majątku rodzicielskiego w Grabówce, w ziemi sieradzkiej, na rzecz brata swego, Macieja Grabowskiego, a mąż jej otrzymawszy za nią 40 grzywien posagu od Jakóba Grabowskiego, zabezpiecza jej to na Mokrsku 1509 r. Zapis ten w jej imieniu przyjmuje jej brat stryjeczny, Mikołaj Konopnicki (Zs. Wieluńs. z 1508 r. i Gr. Wieluńs. z 1509 r.). Wojciech 1609 r. wierzyciel Niechmierowa (Gr. Sieradz.). Andrzej kwitował 1622 r. Zaleskiego (Ibid.).

Jakób i żona jego, Anna ze Strzemboszów, otrzymali 1627 r. konsens królewski, na wykupienie Rudnik, w województwie sieradzkiem (M. 173 f. 464). Franciszek, Jakób, Maryan i Wojciech, pisali się z województwem sieradzkiem, na elekcyę Augusta II-go.

Zygmunt, z Barbary Gaszyńskiej, 1-o v. Janowej Abramowiczowej, której siostra była za Włyńskim, pozostawił syna Tomasza i córki: Maryannę za Tomaszem Wolińskim i Annę, za Michałem Łopateckim. Michał i Wojciech, synowie Tomasza i Petronelli Sieroszewskich, biorą 1772 r. spadek po Włyńskich.

Jan, gorliwy kalwin, przeniósł się na Litwę, gdzie pozostawił kilku synów, z których Krystyan, horodniczy brzeski litewski, z województwem brzesko - litewskim, a Marcin, stolnik witebski, z powiatem kowieńskim, podpisali elekcyę Jana III-go. Bratem ich był Stefan Antoni, cześnik brzeski 1696 roku.

Krystyan, zwący się później Krzysztofem, horodniczy brzeski i strukczaszy królewski 1670 r. (Akta IV), następnie sędzia ziemski brzeski 1693 r., umarł w 1711 r. Córka jego Wiktorya, za Faustynem Benedyktem Kościuszką Siechnowickim, podstolim brzeskim 1746 r. (Woł. XIII A f. 22), synowie jego: Józef, 1709 r. horodniczy brzeski i Wojciech, 1733 r. sędzia ziemski brzeski (Akta IV i VI). Józefa synów dwóch: Franciszek Aleksander i Krzysztof (Akta IV).

Franciszek Aleksander, oboźny brzeski 1749 r., sędzia grodzki starodubowski 1762 r., sędzia grodzki brzeski 1765 r., a ziemski 1773 r., pozostawił syna Felicyana (Akta II), marszałka prużańskiego 1797 r. (Akta VIII). Tego syn Karol Rafał, sędzia apelacyjny prużański 1826 r., a lidzki 1837 r., właściciel Planty i Możejkowa, zmarły 1857 r., z Kasyldy Teleszewskiej, miał syna Stanisława, właściciela Możejkowa i córki: Teodozyę, za Aleksandrem Oskierką; Kasyldę, za Szymonem Skirmuntem; Franciszkę, za Stefanem Wereszczaką i Maryę, za Bolesławem Skarbkiem Ważyńskim (Kos. V).

Marcin, brat Krzysztofa, stolnik witebski 1674 r., żonaty z Katarzyną Oborską, która zeznała 1727 r. zapis na zbór ewangelicki w Słucku (Akta XII), miał mieć syna Stefana, starostę wisztynieckiego 1714 r., żonatego z Teodorą Stryjeńską (Sap. III), z której synowie: Jan Jerzy, Tomasz, Paweł i Michał Grzegorz. Z nich:

Paweł, starosta czchowski 1748 r., z mocy konsensu królewskiego, wydanego w tymże roku, na wykupienie tego starostwa z rąk Piegłowskich, żonaty z Zofią z Chrząstowskich, 1-o v. Zielińską, dla której wyjednał 1750 r. dożywocie na powyższym starostwie, umarł bezpotomnie 1780 r., w którym pozostała po nim wdowa kwitowała jego braci (Sig. 28 i DW. 96 f. 1015).

Jan Jerzy, generał-lejtnant wojsk litewskich i starosta dembski, kawaler orederu Św. Stanisława 1779 r., a Orła Białego 1780 r., został generałem inspektorem wojsk litewskich 1776 r. (Kat. Wolf.). Żył jeszcze w 1787 r., ale już od 1785 roku przestał być generałem inspektorem, którym został syn jego Jerzy, a tytułował się tylko generałem lejtnantem i starostą dembskim (DW. 103 f. 78 i 232). Żonaty 1-o v. z Anną Gruszczyńską, 2-o v. z Elżbietą Szydłowską. Drugą żonę podówczas kasztelankę mazowiecką, zaślubił 1769 r., w którym zeznał z nią zapis dożywocia (DW. 105 f. 351; 110 f. 1426; 113 f. 631 i 88 f. 24). Dzierżawę dębską, w ziemi czerskiej, nabył 1784 r. wespół z drugą swoją żoną, od Tyszkiewiczów (M. 298 f. 205 i Kancl. 77 II f. 11). W 1778 roku zabezpieczył żonie swej z Szydłowskich 50,000 fl. (M. 278 f. 73 i 286 f. 24). Synowie jego z pierwszej żony: Jerzy, Stefan, Paweł i Teodor, sprawowali 1789 r. opiekę nad nieletnimi synami, urodzonymi z drugiej żony, - Michałem, Kazimierzem i Stanisławem. Ten ostatni, syn Stanisława Augusta, który po śmierci Jana Jerzego Grabowskiego, zaślubił związkim morganatycznym pozostałą po nim wdowę, uważanym był jednak za syna Jana Jerzego, jak o tem intromisya jego do dóbr Krupki, Małków, Łęka i Pustelnik z 1789 r. przekonywa (DW. 105 f. 259 i 1406).

Wszyscy synowie dopełnili działu dóbr 1789 r. Jerzy wziął dobra Izabelin, Żarnówkę, Drocizany, Romanówkę, Kobylaki, Chorużanie i Ropejki; Stefan, sumy należne od Michała szambelana i Zygmunta, krajczego litewskiego, Grabowskich; Paweł, dobra Pieniuchy, Ziemkowice, Zaprudziec, Pawłowice, Nowosady, Pietrewicze i Sienieck; Teodor, Zieleniewicze, Zienowicze, Jaroszewicze i Mozole; Michał i Kazimierz, różne sumy, a Stanisław - Krupki Małkowe i Lękę (Akta legitym. pogalicyjskie z 1804 r.; Quater. VI f. 220).

Z córek Jana Jerzego z Elżbiety z Szydłowskich: Aleksandra wyszła 1787 roku za hr. Franciszka Krasickiego, z którym w tymże roku zeznała zapis dożywocia, a Izabela (córka Stanisława Augusta), 1795 r. za Walentego z Piętek Sobolewskiego, starostę warszawskiego, z którym zeznała w tymże roku takiż zapis (DW. 103 f. 78 i 232; 110 f. 1426 i 1441).

Z synów Jana Jerzego, generał - inspektora:

Jerzy, najstarszy, 1783 r. szef w wojsku litewskiem (MP.), 1785 r. generał inspektor wojsk litewskich, którym był jeszcze 1789 r. (M. 299 f. 214 i DW. 105 f. 259), następnie tylko generał - lejtnant wojsk litewskich (DW. 108 f. 265 i 111 f. 153)., umarł bezżenny.

Stefan, sekretarz królewski w latach 1789 - 1790 (DW. 105 f. 259; 106 f. 38), zginął na Pradze 1794 r.

Paweł, generał - komendant wojsk litewskich, kawaler orderu Św. Stanisława 1789 r. (DW. 105 f. 259 i 1406), żonaty z Ludwiką z Tyzenhauzenów, 1-o v. Pacową (Pac.), zginął 1794 r., w czasie szturmu Pragi, nie pozostawiwszy potomstwa.

Teodor, chorąży gwardyi litewskiej 1783 r. (MP.).

Michał, właściciel Krupek, Łęki, Małkowa i Pustelnika 1801 r., w 1789 r. był porucznikiem wojsk litewskich, 1794 r. generałem adjutantem królewskim, a 1808 r. generałem brygady b. wojsk polskich (DW. 113 f. 61 i 117; 105 f. 259; 110 f. 215). Zginął 1812 r., przy zdobyciu twierdzy smoleńskiej.

Kazimierz, marszałek wołkowyski 1802 r., zaślubił 1797 r. Monikę Sobolewską, córkę Macieja, kasztelana warszawskiego, z którą w tymże roku zeznał zapis dożywocia i kwitował z odbioru posagu (DW. 113 f. 359 i 708; 112 f. 4, 17 i 21). Synowie jego:

1) Maksymilian, zmarły 1868 r., żonaty 1-o v. z Emilią Grabowską, córką Michała, 2-o v. z bar. Maryą Rozenówną, zmarłą 1868 r., z drugiej żony miał córkę Emilię, zaślubioną 1865 r. hr. Aleksandrowi Potworowskiemu z poznańskiego i dwóch synów zmarłych bezpotomnie, Stefana, ur. 1842 r., zmarłego 1875 r., i Aleksandra, ur. 1847, zmarłego 1868 r.

2) Maurycy, po upadku powstania polskiego z 1831 r., służył w wojsku belgijskiem i umarł bezpotomny.

3) Gustaw poległ w bitwie pod Ostrołęką 1831 r. (Kos. V).

Stanisław Grabowski, przyjęty przez rodzinę za syna Jana Jerzego, generał - inspektora wojsk litewskich, wśród kalwińskiej rodziny gorliwy katolik, kawaler 1800 r., a komandor maltański 1803 r., sekretarz Rady Stanu i Rady Ministrów za Księstwa Warszawskiego, poseł na sejm 1817 r., kasztelan królestwa 1819 r., minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego 1820 r., senator wojewoda 1825 r. Członek Rady Stanu Królestwa 1833 r., kontroler generalny Królestwa 1836 r., w którym to roku otrzymał przyznanie tytułu hrabiowskiego. Za herb w miejsce Okszy, przybrał Topór. Umarł 1845 r. W 1800 r. sprzedał bratu swemu Michałowi, Krupki, Łąkę, Małków i Pustelnik (DW. 112 f. 1756 i 113 f. 916). Żonaty 1-o v. z Cecylią Dembowską, córką Józefa, 2-o v. z hr. Julią Zabiełłówną, córką Ignacego, kasztelana kowieńskiego, z pierwszej żony pozostawił synów: Leona i Ludwika, oraz córkę Melanię, żonę 1-o v. hr. Franciszka Ożarowskiego, 2-o v. Włodzimierza Kretkowskiego, prezesa Dyrekcyi Głównej Towarz. Kredyt. Ziems.; z drugiej żony córki: Marya, za Edwardem Prozorem, zmarła 1892 r. w Warszawie; Michalina, za Gabryelem Chrapowickim, szambelanem dworu rosyjskiego; Antonina i Felicya, zmarły pannami.

Hr. Leon, zmarły 1865 r., żonaty 1-o v. z Emilią ze Skarbków, córką Karola, 2-o v. z Józefiną Dłuską, córką Tomasza. Z pierwszej żony syn hr. Antoni, własciciel Mrogi i Bielaw, w powiecie łowickim, ożeniony 1854 r. z Zofią Lubowidzką, córką Józefa, prezesa banku polskiego, z której ma synów: hr. Feliksa, ur. 1856 i hr. Józefa, ur. 1868 r., oraz córki: hr. Teklę, zaślubioną 1879 r. ordynatowi na Willimowie bar. Czesławowi de Dubenitz Reiskiemu i Maryę. Z drugiej żony córka Jadwiga, za Wojciechem Pieniążkiem i synowie: hr. Stanisław, hr. Tomasz, właściciel Gutanowa, żonaty z Maryą Zagórską, z której syn August.

Hr. Ludwik, brat Leona, zmarły 1881 r., żonaty 1-o v. z Laurą Byszewską, córką Jakóba, 2-o v. z hr. Kamilą z Ostrorogów, córką Henryka, z pierwszej żony miał synów: Gustawa, Władysława, Adama i Pawła, oraz córkę Jadwigę; z drugiej żony syn Włodzimierz i córka Marya, zaślubiona Józefowi Nakwaskiemu. Z nich:

1) Hr. Gustaw, umarł 1864 r. bezdzietnie.

2) Hr. Władysław, z Maryi z Miłaczewskich, ma córki: Julię, żonę Michała Okuszki; Maryę; Jadwigę, żonę Edwarda Maćkiewicza 1898 r. i Janinę; oraz syna Ludwika, ożenionego z Maryą ze Świętorzeckich, z której syn Władysław, ur. 1890 r. i córka Zofia.

3) Hr. Adam, ur. 1846 r., żonaty 1-o v. z Eufemią z Frankowskich, córką Juliusza, 2-o v. z Franciszką Popławską, ma z pierwszej żony syna Gustawa, ur. 1872 r. i córkę Izabellę, z drugiej zaś żony, synów: Witolda, Ludwika i Stanisława, oraz córki: Janinę i Maryę.

4) Hr. Paweł, ur. 1847 r., zaślubił 1867 r. Małgorzatę z Stormout - Darling - Willougby, z której córka Cecylia, wyszła 1900 r. w Orszymowie za głośnego pisarza Teodora Jeske Choińskiego i synowie: Leon i Edward (Bork.).

Tomasz, drugi z kolei syn Stefana, starosty wisztynieckiego, generał major wojsk litewskich 1765 r., a generał - lejtnant 1767 r. (Sap. III i Akta VIII), żonaty był 1-o v. z Anną z Różyckich, 2-o v. z Dorotą z Ottenhauzenów. Z pierwszej żony synowie: Zygmunt, Paweł, Albert i Hieronim, oraz córka Ludwika, za hr. Mellin, generałem wojsk rosyjskich, z drugiej synowie: Michał, Stefan i Jan, oraz córki: Joanna, za Ignacym Sieheniem i Maryanna, za hrabią Ożarowskim. Z nich:

1) Zygmunt, szambelan Stanisława Augusta i starosta tytularny krzemieńczucki 1780 r., kawaler orderu Św. Stanisława i Orła Białego 1792 r., krajczy litewski 1784 r., rezygnował z tego urzędu 1793 r. W 1780 r. zeznał zapis dożywocia z żoną, Maryanną z Potockich, kasztelanką lwowską, 1788 r. kwitował Sapiehów, a 1793 r. Prota Potockiego, z odbioru za swą żoną posagu, w ilości 150,000 florenów (Perp. Czers. 36 f. 239 i 240; DW. 104 f. 916; M. 290 f. 159). Córka jego Pelagia wyszła za stryja swego, Michała Grzegorza Grabowskie, a synowie: Aleksander, generał wojsk rosyjskich, poległ w bitwie pod Krasnem 1812 r.; Ksawery, szambelan dworu cesarsko - rosyjskiego i marszałek wołkowyski, żonaty z hr. Katarzyną Mellin, miał z niej córkę Ewelinę, żonę stryjecznego swego brata, Stefana Grabowskiego.

2) Paweł, pułkownik wojsk litewskich, zginął w Ameryce, w czasie walki o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

3) Albert, hrabia pruski 1816 r., major wojsk pruskich, zmarły 1819 r., z Wilhelminy von Winterfeld, miał syna Wilhelma i córkę Albertynę, zaślubioną bar. Rosenowi, a z drugiej żony, Hildebrandówny, synów: Karola i Alberta, oraz córki: Anielę, żonę 1-o v. von Borcka, 2-o v. Natkiewicza i Idalię, żonę Nowińskiego.

Hr. Wilhelm, syn Alberta, zmarły 1851 r., żonaty z Zofią z Zawiszów, otrzymał potwierdzenie tytułu hrabiowskiego w Rosyi 1840 r. Z synów jego ośmiu, sześciu zmarło bezpotomnie, hr. Stefan Jerzy, ożeniony z siostrą swoją stryjeczną Eweliną, pozostawił córkę Ludwikę, zmarłą 1865 r., a hr. Karol Oktawian, zmarły 1893 r., właściciel dóbr Raśnie, Szymonowicz i Eustaszyn, ożeniony z Zofia Horwatówną, pozostawił córkę Zofię, za hr. Konstantym Broel - Platerem i syna Aleksandra, ur. 1852 r., właściciela Tołkaczewicz, w gubernii mińskiej, żonatego z Maryą z Reytanów, z której córka Magdalena wyszła za Antoniego Kieniewicza.

Hr. Karol, syn Alberta, zmarły 1840 r., z hr. Maryi Platerówny nie pozostawił potomstwa.

Hr. Albert, syn Alberta, z Vossówny miał syna Stanisława i córkę Dorotę.

4) Hieronim, szambelan Stanisława Augusta 1783 r., zeznał 1786 r. zapis dożywocia z żoną, bar. Teresą von Poellnitz, córką Chrystyana Wilhelma, pułkownika kawaleryi saskiej (DW. 102 f. 62).

5) Michał, z szambelana Stanisława Augusta, koniuszy litewski 1791 r., kawaler orderów: Św. Stanisława 1790 r., a Orła Białego 1792 r., członek Najwyższej Rady Narodowej w Wilnie 1794 r., umarł 1821 r. Z ks. Józefiną z Radziwiłłów bezpotomny, a z drugiej żony, Pelagii Grabowskiej, swej siostrzenicy, miał synów: Seweryna i Konstantego, kamerjunkra dworu cesarsko - rosyjskiego, nieżonatego, zmarłego 1875 r., oraz córki: Maryę, za ks. Konstantym Radziwiłłem i Emilię, za Maksymilianem Grabowskim. Seweryn, kamerjunkier dworu cesarsko rosyjskiego, miał sobie przyznany tytuł hrabiowski w Rosyi w latach 1840 - 1846. Z hr. Zofii Bnińskiej, córka jego Marta, zakonnica, zmarła w Gorycyi 1903 roku, i syn hr. Michał, ur. 1845 r., zaślubił 1873 r. Maryę Światopełk - Zawadzką i z niej ma synów: Seweryna, Stefana i Zygmunta.

6) Stefan, wzięty do niewoli 1796 r., uwolniony przez cesarza Pawła, dyrektor w ministeryum wojny 1815 r., rzeczywisty tajny radca i minister sekretarz stanu, dla spraw Królestwa Polskiego, 1825 roku, ożeniony z Gładkowską, zmarł 1847 r.

7) Jan, poseł wołkowyski 1784 r., generał - major wojsk litewskich 1789 r. (DW. 105 f. 179).

Michał Grzegorz v. Michał, syn Stefana, generał - major regimentu gwardyi konnej w. ks. Litewskiego 1777 r., a generał - lejtnant 1783 r. (MP.), kawaler orderu Św. Stanisława 1787 r., pokwitowany został 1780 r. przez swoją bratowę, Pawłowę Grabowską, ze sporządzonego inwentarza pozostałości po jej mężu (DW. 96 f. 1015).

Tenże Michał Grzegorz na podstawie świadectwa wydanego mu przez obywateli, że jest bratem nieżyjącego Pawła, starosty czchowskiego i Jana (Jerzego) inspektora wojsk litewskich, legitymował się ze szlachectwa z h. Oksza 1783 r., w sądzie ziemskim czchowskim. W 1792 r. zapisał na Opatkowicach dożywocie żonie, a same dobra wnukom swoim: Józefowi i Karolinie (Obl. Krak. 223 f. 28 i 137). Z Ewy Karoliny z Żeleńskich, pozostawił córkę Izabellę, za generałem Rajskim i syna Pawła, starostę wołkowyskiego 1783 r., posła na sejm czteroletni (Zs. Krak. z 1797 r.). Pawła, z Weroniki Scipio del Campo dzieci: syn Józef, córki: Karolina, 1-o v. za hr. Andrzejem Wielopolskim, 2-o v. za bar. Larischem i Ludwika, za hr. Adamem Broel - Platerem (Bor. i Kos. V).

Z tychże Grabowskich na Litwie: Franciszek, oboźny brasławski 1737 r. Być może, że to Franciszek Aleksander, późniejszy horodniczy brzeski. Floryan, brat stryjeczny powyższego Franciszka Aleksandra (Matusz), horodniczy brzeski, nabył 1729 r. Motykały, w brzeskim, od Lipnickich, następnie sędzia grodzki brzeski 1740 r. Jan, sędzia ziemski brzeski, czy nie syn Wojciecha. Stefan, stolnik wołkowyski 1756 r., żonaty z Zofią Szretterówną, kasztelanką inflancką, żyje 1766 roku. Tomasz, aktor generalny i kurator spraw ewangelickich, kwitował imieniem zboru wileńskiego Szrettera 1752 r. Zygmunt, pułkownik wojsk litewskich, asesor do spraw dyssydenckich w asesoryi litewskiej 1777 r.

Józef podpisał manifest szlachty litewskiej 1763 r. (V. L.). Ignacy, łowczy brzeski, potwierdził 1788 r. zawartą umowę z Piaskowskim, dotyczącą sprzedaży Nieświcza, Połonnego i Horodyszcza, w powiecie łuckim (M. 289 f. 112).

Grabowscy h. Oksza, Leopold i Hipolit, synowie Józefa, Stanisław, syn Szymona i Augustyn, syn Macieja, legitymowali się ze szlachectwa w Królestwie w pierwszej połowie XIX-go wieku.

Antoni i Tadeusz Oksza Grabowscy, synowie Karola, wnukowie Franciszka, prawnukowie Hieronima, praprawnukowie Antoniego, syna Jakóba, dziedzica 1700 r. dóbr Hrebowskie czyli Leśnie, w powiecie wołkowyskim, wywiedli się ze szlachectwa 1804 r., przed Deputacyą Wywodową wileńską.

Z h. Oksza legitymował się w Galicyi 1899 r. Jan Karol, ur. 1824 r. (metr. w Kulikowie), żonaty z Karoliną Kisielewską, z synem Zygmuntem Norbertem, doktorem praw, ur. 1865 r. (metr. w Wiedniu). Jan Karol był synem Jana, ur. 1792 r. (metr. w Kulikowie) i Maryanny z Machowieckich, wnukiem Pawła, ur. 1762 r. (metr. tamże) i zaślubionej 1789 r. Maryanny Szczawińskiej, prawnukiem Sebastyana. Sebastyan zaś legitymował się ze szlachectwa 1782 r. w sądzie ziemskim lwowskim, bez wskazania herbu jako syn Andrzeja i Heleny Terleckiej, wnuk Pawła i Maryanny z Rytarowskich, prawnuk Hrehorego i Heleny z Turzego. Andrzej, syn wymienionego Pawła, legitymował się również 1782 r., bez wskazania herbu.

Janina, córka niegdy Józefa, dziedzica Ogorzelic, w płockiem, zaślubiła 1901 r. Floryana Gorczyńskiego z Sawy pod Wieliczką.

Odpowiedz

Plain text

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
CAPTCHA
Jeżeli jesteś robotem, to nie umiesz wpisać tego, co jest tam napisane...